701. FİKİR / Mücadele

İslam’da gizli konuşma yasağı

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمٰوَاتِ وَمَا فِي الْاَرْضِۜ مَا يَكُونُ مِنْ نَجْوٰى ثَلٰثَةٍ اِلَّا هُوَ رَابِعُهُمْ وَلَا خَمْسَةٍ اِلَّا هُوَ سَادِسُهُمْ وَلَٓا اَدْنٰى مِنْ ذٰلِكَ وَلَٓا اَكْثَرَ اِلَّا هُوَ مَعَهُمْ اَيْنَ مَا كَانُواۚ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيٰمَةِۜ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَل۪يمٌ

 “Göklerde ve yerde olanları Allah’ın bildiğini görmüyor musun? Üç kişinin gizli konuştuğu yerde dördüncüsü mutlaka O’dur. Beş kişinin gizli konuştuğu yerde altıncısı mutlaka O’dur. Bunlardan az veya çok olsunlar ve nerede bulunurlarsa bulunsunlar mutlaka O, onlarla beraberdir. Sonra kıyamet günü onlara yaptıklarını haber verecektir. Doğrusu Allah, her şeyi bilendir.” (Mücâdele – 7)

Surenin 8,9 ve 10. Ayetleri de konuyla ilgilidir: “Gizli konuşmaktan menedildikten sonra yine o yasaklananı yapmaya kalkışarak günah, düşmanlık ve Peygamber’e karşı gelmek hususunda gizlice konuşanları görmedin mi? Onlar sana geldikleri zaman seni, Allah’ın selamlamadığı bir şekilde selamlıyorlar. Kendi içlerinden de: Bu söylediklerimiz yüzünden Allah’ın bize azap etmesi gerekmez miydi? derler. Cehennem onlara yeter. Oraya gireceklerdir. Ne kötü dönüş yeridir orası!  Ey iman edenler! Aranızda gizli konuşacağınız zaman günahı, düşmanlığı ve Peygamber’e karşı gelmeyi fısıldamayın. İyilik ve takvâyı konuşun. Huzuruna toplanacağınız Allah’tan korkun.  Gizli konuşmalar şeytandandır. Bu, iman edenleri üzmek içindir. Oysa şeytan, Allah’ın izni olmadıkça, müminlere hiçbir zarar veremez. Müminler Allah’a dayanıp güvensinler.”

Değerlendirme

İslam inancında gizli konuşmalar, sadece bireysel davranışlar olarak değil, aynı zamanda toplumsal etkileşim ve maneviyat açısından önemli bir yer tutar. Kur’an-ı Kerim’de gizli konuşmalar, özellikle de kötü niyetle yapılanlar, sıkı bir şekilde ele alınır. Bu bağlamda, yukarıda belirtilen ayetler, gizli konuşmaların dini, ahlaki ve toplumsal sonuçları üzerine derinlemesine bir perspektif sunar.

Allah’ın Her Yerde Hazır ve Nazır Olması (Ayet 7): Bu ayet, Allah’ın kâinatın her noktasında bilgisiyle hazır olduğunu ve hiçbir gizli konuşmanın O’nun dışında kalamayacağını vurgular. Üç kişi arasında yapılan gizli konuşmalarda bile Allah’ın “dördüncü” olarak hazır olduğu, bu sayının artması durumunda da O’nun ilminin ve varlığının bu topluluklarla birlikte olduğu ifade edilir. Bu, müminlere, gizli konuşmalarında dahi Allah’ın bilgisine ve huzuruna saygı göstermeleri gerektiğini hatırlatır.

Gizli Konuşmaların Yasaklanması ve Sonuçları (Ayet 8): Gizli konuşmaların, günah, düşmanlık ve peygamberlere karşı gelme gibi olumsuz içerikler taşıdığında nasıl bir tehlike arz ettiğine dair uyarılarda bulunulur. Bu tür konuşmaların, toplum içinde fitne ve fesada yol açabileceği, aynı zamanda ahirette kişilere zarar vereceği belirtilir. Ayette, bu tür davranışları sergileyenlerin sonuç olarak cehennemle karşılaşacakları uyarısı yer alır.

Gizli Konuşmalar Yerine İyilik ve Takva (Ayet 9): Müminlere, aralarında gizli konuşmalar yapacakları zaman, bu konuşmaların kötülük, düşmanlık veya peygambere karşı gelme içermemesi gerektiği tavsiye edilir. Bunun yerine, iyilik, takva ve Allah korkusu içeren konuların konuşulması teşvik edilir. Bu, toplum içinde pozitif bir iletişim kültürü oluşturmayı ve manevi bilinci güçlendirmeyi amaçlar.

Gizli Konuşmaların Şeytani Kaynağı (Ayet 10): Gizli konuşmaların kötü niyetlerle yapıldığında şeytani bir etkiden kaynaklandığına işaret edilir. Bu tür konuşmaların, iman edenleri üzme amacı taşıdığı, ancak Allah’ın izni olmadan şeytanın müminlere zarar veremeyeceği belirtilir. Bu bağlamda, müminlerin Allah’a dayanmaları ve O’na güvenmeleri öğütlenir.

Sonuç: Kur’an’daki bu ayetler, gizli konuşmaların sadece bireysel bir mesele olmadığını, aynı zamanda toplumun manevi sağlığı ve bütünlüğü üzerinde derin etkileri olabileceğini ortaya koyar. Bu yüzden, müminlerin söz ve davranışlarında daima şeffaflık, iyilik ve takva yönünde hareket etmeleri teşvik edilir. / M. Talat Uzunyaylalı